Dojrzałość szkolna jest to gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole. Pod pojęciem „gotowości” rozumiemy osiągnięcie odpowiedniego poziomu rozwoju dziecka w czterech sferach: umysłowej, społecznej, emocjonalnej i fizycznej.

  1. SFERA UMYSŁOWA to zdolności dziecka w zakresie spostrzegania, zapamiętywania, rozumowania, wypowiadania się.
  2. SFERA SPOŁECZNA to umiejętność nawiązywania pozytywnych kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi, podporządkowanie się określonym wymaganiom i regułom, stopień samodzielności w różnych sytuacjach, poczucie odpowiedzialności za swoje działania.
  3. SFERA EMOCJONALNA to umiejętność wyrażania emocji i ich kontrolowania, odporność na stres i niepowodzenia, motywacja do pracy, zdolność skupiania uwagi.
  4. SFERA FIZYCZNA to ogólny stan zdrowia dziecka, w tym prawidłowy słuch i wzrok, sprawność ruchowa i motoryczna, sprawność manualna, odporność na choroby i zmęczenie, poziom umiejętności samoobsługowych.

 

Brak równowagi pomiędzy poziomem rozwoju wyżej wymienionych sfer naraża dziecko na niepowodzenia szkolne, które mogą rzutować na stosunek dziecka do szkoły i nauki. Taka niedojrzałość na ogół mija w ciągu roku. Należy więc rozważyć przy udziale specjalistów, tj. psychologa i pedagoga, oraz rodziców odroczenie od obowiązku szkolnego, by dać dziecku szansę na powodzenie w nauce od początku nauki szkolnej.  W przypadku gdy rozwój poznawczy, społeczny, emocjonalny, fizyczny dziecka przebiega na bardzo wysokim poziomie, wyprzedza rozwój przewidziany dla danej grupy wiekowej, a dziecko jest gotowe do podjęcia nauki w szkole rok wcześniej niż jego rówieśnicy, rodzice mogą złożyć wniosek o wydanie opinii dotyczącej wcześniejszego pójścia dziecka do szkoły. Pod tym kątem diagnozowane są dzieci, które do 31 sierpnia roku, w którym chcą rozpocząć naukę, ukończyły 6 lat.